السيد الطباطبائي ( مترجم : همداني )

285

تفسير الميزان ( فارسي )

و در الدر المنثور است كه عبد الرزاق ، فاريابى ، ابن منذر و ابن ابى حاتم ، از على بن ابى طالب روايت كرده‌اند كه گفت : كلمه « هباء » به معناى باد غبارى است كه بالا مىشود و مىرود و اثرى از آن باقى نمىماند ، خدا هم با اعمال كفار اين طور معامله مىكند « 1 » . باز در همان كتاب است كه سماويه در كتاب فوائدش ، از سالم مولاى ابى حذيفة روايت كرده كه گفت : رسول خدا ( ص ) فرمود : در روز قيامت مردمى را مىآورند كه با آنان حسناتى است مانند كوه هاى تهامه ، تا مىرسند خداى تعالى اعمالشان را چون غبار پراكنده مىكند ، و خودشان را به آتش مىاندازد . سالم مىگويد : عرضه داشتم يا رسول اللَّه پدر و مادرم فدايت ، براى ما اين قوم را معرفى كن ، فرمود : قومى هستند كه نماز مىخوانند و روزه مىگيرند و مقدارى از سنت شب را نيز اتيان مىكنند ، و ليكن وقتى به چيزى از حرام برمىخورند ، به سويش مىپرند ، خداى تعالى هم اعمالشان را هيچ و پوچ مىكند « 2 » . و در كافى به سند خود از سليمان بن خالد روايت كرده كه گفت : از امام صادق ( ع ) از آيه * ( « وَقَدِمْنا إِلى ما عَمِلُوا مِنْ عَمَلٍ فَجَعَلْناه هَباءً مَنْثُوراً » ) * پرسيدم ، فرمود : به خدا سوگند اعمالشان از سفيدى پارچه چلوار سفيدتر است ، و ليكن وقتى حرامى به ايشان پيشنهاد مىشود دل از آن نمىكنند « 3 » . مؤلف : و اين معنا در همان كتاب و غير آن از آن جناب و از پدرش ( ع ) به چند طريق روايت شده . و در كافى نيز به سند خود از عبد الاعلى و به اسناد ديگر از سويد بن غفلة روايت كرده كه گفت امير المؤمنين ( ع ) در حديثى فرمود : مؤمن را در قبرش مىگذارند ، آن گاه قبرش را دو ملك گشاد مىكنند ، تا آنجا كه چشمش كار كند آن را گشاد مىكنند آن گاه درى از بهشت به رويش باز نموده ، به او مىگويند بخواب با چشم روشن ، همچون خواب جوان نورس ، چون خداى تعالى مىفرمايد : * ( « أَصْحابُ الْجَنَّةِ يَوْمَئِذٍ خَيْرٌ مُسْتَقَرًّا وَأَحْسَنُ مَقِيلًا » ) * « 4 » . مؤلف : اين روايت - به طورى كه ملاحظه مىفرماييد - آيه شريفه را جزو آيات برزخ

--> ( 1 ) الدر المنثور ، ج 5 ، ص 66 . ( 2 ) الدر المنثور ، ج 5 ، ص 67 . ( 3 ) اصول كافى ، ج 2 ، ص 81 ، ح 5 . ( 4 ) فروع كافى ، ج 3 ، ص 232 ضمن ح 1 .